اولین و مهمترین راهكار برای تحقق توسعه ، برنامه ریزی درست و اصولی آن است.متاسفانه تاكنون نقش زنان در مراحل مختلف توسعه به طور كامل مورد توجه نبوده و یااثر فرایند توسعه بر وضعیت زنان مشخص نشده است ، ناتوانی برنامه های توسعه در این رابطه تاثیر و نتیجه این برنامه ها را محدود كرده است .
      واردكردن مسئله جنسیت در فرایند توسعه ، اصول مختلفی چون رفاه ، برابری ،فقرزدایی ، كارآیی و توانمندسازی زنان را مطرح كرده و همین طور تقسیم نقشها، انتظارات جامعه از زنان و مردان و ساختارهای جنسیتی مورد توجه قرار گرفته است . برای سازماندهی مناسب زنان و توانمندسازی آنان در فرایند توسعه ، برنامه ریزی و اقدامات اصولی مورد نیاز است كه طلیعه آن در دنیا قابل مشاهده است .دخالت مسئله جنسیت در برنامه های توسعه به استراتژی ها و پویش هایی باز می گرددكه هدفهای پاسخ به جنسیت را در دستورات ، سیاستها، طرحها و خدمات بخشهای متنوع سازمان وارد كرده و موجب بهبود آموزش اعضای سازمانها برای تفكر در مورد موضوع جنسیت و اختصاص امكانات كافی برای انجام فعالیتهای پاسخ به جنسیت در برنامه های دولت خواهد شد. برخی از استراتژی های پیشنهادی بدین شرح اند:
استراتژی اول : واردكردن آگاهی و حساسیت جنسیتی در تحصیلات ، آموزش منظم و برنامه های دولت.برنامه های دولت باید حساسیت جنسیتی را در میان دست اندركاران سیاست و مجریان توسعه و گروههای ذیربط بگستراند. به طوری كه متضمن نكات زیر باشد:
پی بردن به این واقعیت كه تفاوت نقشهای زن و مرد و انتظارات جامعه از این دو، ازهنجارهای اجتماعی نشات گرفته و همین امر به اقدامات تبعیض آمیزی علیه زنان منجرگردیده است; اعتقاد به اینكه روابط انسانی باید بر اصول برابری ، عدالت و كنشهای متقابل و بركنار از تبعیض استوار باشد; دست زدن به تلاش بی وقفه به منظور ریشه كن كردن هر نوع تبعیض در محیط خانه و محل كار.
استراتژی دوم : بهبود دستیابی برابر به منابع ، فرصتها و منافع كه این برابری شامل برابری مشاركت "، مشاركت زنان در كلیه امور و برنامه های دولت "،برابری دسترسی به فرصتها "رفع موانع قانونی ورویه ای" ، برطرف كردن موانع اجتماعی و فرهنگی "الگوها و كلیشه های سنتی " در برابر مشاركت كامل زنان.
استراتژی سوم : ریشه كن كردن تعصبات منفی نسبت به ترقی زنان و اعتقاد به برابری اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی .
استراتژی چهارم : به رسمیت شناختن نقشهای چندگانه زنان در تدوین قانون ، سیاستها وبرنامه های دولت.
استراتژی پنجم : طرح ، تطبیق و آزمون و فنون و ابزارهایی كه تولید و درآمد زنان راافزایش داده و از سختی كار آنها می كاهد.

       در عصر ما توسعه هدفی والاست كه مورد توجه سیاستمداران و مجریان امور بوده و كوششهای بسیاری در زمینه تحقق آن صورت پذیرفته است اما در این میان توجه چندانی به بحث جدی زنان " ، به عنوان یكی از اركان مهم توسعه نشده است . برای رفع این خلا باید تلاشهای گسترده ای برای مشاركت زنان درتوسعه صورت پذیرد و استراتژی های جهانی به بوته آزمون نهاده شده و مناسب ترین آنان به كار گرفته شوند.
دستیابی به هدفهای جنسیت و توسعه به هیچ روی كار آسانی نیست و حمایت همه افراد در سطوح مختلف دستگاههای دولتی و مجریان را می طلبد. این امر مستلزم كوششی است آگاهانه تا به مدد آن بتوان علائق و شور زنان و مردان را در جهت ترقی اجتماعی و اقتصادی به حركت درآورد و از آن بهره جست. تحقق این مهم همچنین نیازمند وقوف كامل نسبت به نقشها، روابط و تلاشهای زنان و مردان در عرصه حیات سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی است. علاوه بر این لازم است برای ارزشگذاری فعالیتهای گوناگون اقتصادی و غیراقتصادی ، چارچوبی تدارك شود. از این گذشته رسیدن به هدفهای توسعه ، به اندیشه و اقدامی جدی نیاز دارد كه جهتی انسانی داشته و برای حل مسائل جنسیت الهام بخش باشد و آینده جامعه و نیازهای مردان و زنان را در هر سنی درك كند و برای تحقق این نیازها، همه مساعی خود را به كار گیرد.
افزون براین ، اقدامات دیگری باید صورت پذیرد، اولا قبل از هرچیز لازم است هدفهای جنسیت و توسعه به خوبی روشن شود و در متن برنامه ها و دستاوردهایی كه دركشور دنبال می شود قرار گیرد. ثانیا چون این مفاهیم تازگی داشته و با راه و رسم متعارف اندیشه توسعه سنتی سازگار نیست از این رو باید یك گروه طرفدار جنسیت در سازمان ها به وجود آید و برای تحقق این اهداف مجدانه تلاش كند.
بدین ترتیب باید در جهت سازماندهی مناسب زنان ، توانمندساختن آنها ، توجه به منافع و سهم آنها در جریان توسعه و برخورداری از مواهب توسعه ، برنامه ریزی لازم صورت پذیرد تا توسعه ای مناسب ، متوازن و پایدار تحقق یابد كه هدف آن تعالی وكرامت انسان اعم از زن و مرد است.


پی نوشت:

۱) ۸ مارس ، روز جهانی زن " بر تمامی ایراندختان و زنان و مادران دنیا مبارک و فرخنده باد. امید که بتوان حقیقی ترین شاخص توانایی جوامع و ملت ها را بهبود بخشیم.

۲) امروز بهانه ای بود تا بار دیگر ضمن قدرشناسی و قدردانی از مقام شامخ مادر و زن شادمانه خدمت مادر رسم و با کمال خضوع و احترام بر دستان همچو گلش بوسه زنم.

۳)روز جهانی زن یاد آور واقعه ای ست که در هشتم مارس 1857 اتفاق اقتاد. مختصری از آنچه در این روز گذشته و تاریخچه آنرا در ویکی پدیا ببینید.

۴)زندگي را زنان و مردان برابر زيباتر مي‌کند. تبعيض از هر نوع آن غيرانساني است، با هر گامي که تبعيض عليه زنان از زندگي بيرون رانده شود، زندگاني انساني‌تر، شادمانه‌تر و زيباتر خواهد شد، هم برای زنان و هم برای مردان.

۵)زنان در نقش مادر و معلم از اصلی ترين اهرم های تحول فرهنگ به شمار می آيند، پس بايد گفت:

 زنان در قلب توسعه واقع اند"

خانه داری نبايد حضور در اجتماع را نفی کند بلکه با حمايت های جامعه بايد در کنار هم و مکمل يکديگر باشند.